ТЕКСТОВИ, ПРЕВОДИ, ЛИТЕРАТУРА

Издања:

• SEPTUAGINTA id est Vetus Testamentum Greece iuxta LXX In-terpretes, edidit Alfred Rahlfs, vol. I-II, Stuttgart 1950. (најновије репринт изд.: Ή Παλαιά Διαθήκη κατά τους Ο', άνατύπωσις Απο­στολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, Αθήναι 1981).
• Ή Παλαιά Διαθήκη κατά τους Έβδομήκοντα, έγκρίσει της Δ. Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος, "Ζωή", Αθήναι 1994.
• The Septuagint with Apocrypha: Greek and English, ed. Lancelot C. L. Brenton, London 1851, (преизд. Hendrickson Publ., Peabody, Ma USA, 1990).
• Les Livres des Maccabees (текст критички грчки, француски превод, увод и коментари), F.-M. Abel, Paris 1949. (најновије 3. издање: F.-M. Abel - J. Starcky, Paris 1961).
• Ή Παλαιά Διαθήκη μετά συντόμου ερμηνείας, τ. 9, Μακκα­βαίων Α'-Γ, Ν. Π. Βασιλειάδης, (текст, новогрчки превод, увод, коментари), изд. Σωτήρ, Άτήναι 1992.
• La Bible-Ecrits intertestamentaires: Ecrits Qoumraniens - Pseude-pigraphes d'Ancient Testament, (Bibliotheque Pleiade), ed. A. Dupont-Sommer etc., Gallimard, Paris 1987.
• A Concordance to the Septuagint, (E. Hatch & H. Redpath), vol. I-II, Graz-Austria 1954.
• Дела Јосифа Флавија (37-100. год. по Христу): Josephus (Flavius), in nine volumes, The Loeb Class. Library, W. Heinemann - London and Harvard University Press - Cambridge, Mass, репринт 1993; дела Јосифова наводимо као: Живот, Против Апиона, Старине,
• Јудејски рат (срп. превод Д. Глумца, Јосиф Флавије, Јудејски рат, Просвета, Београд 1967).
• Lettre d'Aristee a Philocrate, (texte gre que, trad, ίιαηφαίβ, notes), par Andre Pelletier, Sources Chretiennes, 89, Cerf, Paris 1962.
• Дела Филона Александријског (13. год. пре Христа - 54. год. по Христу): Les oeuvres de Philon d'Alexandrie, text gre que et trad. fran9aise (Cerf-Paris), № 31: In Flaccum; № 32: Legatio ad Ga'ium, Paris 1972...
• Дела Поливија Мегалополитиса (2. в. пре Христа): Πολυβίου. Ιστορία (ΠΑΠΥΡΟΣ - Αθήναι, т. I-VI, текст грчки и превод), Атина 1975.; и енгл. издање: Polybius: The Histories, in six vol. I-VI (Loeb Class. Library), Cambridge, Mass.-London, 1992.
• Св. Иполит (Римски), Εις τον Δανιήλ, λόγος Δ', ΒΕΠΕΣ, изд. Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος τ. 6, Αθή­ναι 1956.
• Ориген, Εις Μαρτύριον προτρεπτικός, ΒΕΠΕΣ, τ. 9, Αθήναι 1956.
• Св. Григорије Богослов, Λόγος ΙΕ': Εϊς τους Μακκαβαίους, ΒΕΠΕΣ, τ. 59, Αθήναι 1979.
• Св. Јован Златоуст, Εις τους Αγίους Μακκαβαίους και εις την Μητέρα αυτών, Λόγοι α'-δ', PG 50, 617-628 и 63, 523-530.
• Блажени Јероним, Тумачење на Пророка Данила (у рус. преводу у Творениа Блаж. Iеронима, из "Труди Киевской Дух. Академии", Киев 1913, ч. 12,1-130).
• Synaxarium Ecclesiae Constantionopolitanae, (критички грч. текст: Συναξάριον 1. Августа, из X века), ed. Delehye Hippolyte, Braxeles 1902 (reproduct. 1954).
• Архим. Јустин Поповић, Житија Светих за Август (1. Август: Св. Мученици Макавеји), Београд 1976. .

Преводи:

• Словенски (1-3 Мак.); руски (Св. Синода, 1-3 Мак.); новогрчки (Јоанис Колицарас, 1-4 Мак. изд. "Ζωή", Αθήναι 1971-73; Јоиљ Јанакопулос, 1-3 Мак., уз увод и напомене, изд. "Λυδία", Θεσσαλονίκη 1986); француски (La Sainte Bible, PEcole biblique de Jerusalem, уз увод и напомене, Cerf. Paris 1961; La Bible - traduction oecumenique (TOB), uz увод и напомене, Cerf-Societe Bi-blique Fransaise, Paris 1988); енглески (The Apocrypha and Pseudpi-gapha of the Old Testament, in 2 vol., R. H. Charles and Scholars (Oestrely, Moffatt etc.), ca уводом и напоменама, Oxford 1913); хрватски (Biblija, Stari i Novi Zavjet, Krscanska sadasnjost, Zagreb 1974).

Литература:

• Άγουρίδης Σ. Ιστορία των Χρόνων της Καινής Διαθήκης, Θε­σσαλονίκη 1980; - Τα απόκρυφα της Παλαιάς Διαθήκης, Α'-Β', Αθήνα 1980/85; - Ιστορία της Θρησκείας του Ισραήλ, Αθήνα 1995.
• Βέλλας Β. Εβραϊκή Αρχαιολογία, Αθήναι 1980.
• Γαλίτης Γ. Ιστορία της εποχής της Καινής Διαθήκης, Θεσ­σαλονίκη 1992.
• Ιστορία του Ελληνικού -"Εθνους, Ελληνιστικοί χρόνοι, τ. Δ' и Ε', „Εκδοτική Αθηνών", Αθήνα 1973. и 1974.
• Κοπιδάκης Μ., Το Γ' Μακκαβαίων και ό Αισχύλος, Ήρά-κλειον (Крит) 1987.
• Μπρατσιότης Π., Εισαγωγή εις την Πάλαιαν Διαθήκην, Αθή­ναι.
• А. Ranovits (SSSR), Ελληνιστική εποχή (прев, с руског), Атина 19833.
• Σαρηγιάννη Χρύσανθος, Μητροπ. Μόρφου, Σννοπτική ιστο­ρία της εποχής της Παλαιάς Διαθήκης, Εύρύχου - Κύπρος 1990.
• Φιλιπίδης Λ., Ιστορία της εποχής της Καινής Διαθήκης, Αθήναι 1958.
• Χαστούπης Ά., Ιστορία του Ιουδαϊσμού, Αθήναι 1981 (ΕΕΘΣ, 25,383-440), и: Εισαγωγή εις την Πάλαιαν Διαθήκην, Αθήνα 1981.
• Кесић, Веселии и Лидија, Ризнице Св. Земље, Вршац 1989.
• Милин, Драган, Старозаветна историја (Матица Српска), Нови Сад 1994.
• Соколов, Василије, Библијска историја Старог Завета, Београд 1992.
• Иеромонах Јосиф, История Иудейского народа по Археологии 1осифа Флавия, Св. Троиц.-Серг. Лавра, 1903.
• Юнгеров П., Общее историко-критическое введение в Свящ. Ветхозавешныя книги, Казан 1902.
• Князевь А., Историческое и богословское значение "Письма Аристея кь Филократу", Православная мысль, св. XI, Парижь 1957. стр. 123-138.
• Αλεξανδρινά (Melange offerts a Claude Mondesert): Hellenisme, Judaisme et Christianisme a Alexandrie, (Cerf), Paris 1987.
• D. Barsotti, Le seconde Uvre des Maccabees, trad, de 1'italien, (Tequi), Paris 1984.
• Biblisch-Historisches Handworterbuch. Landeskunde-Geschihte-Religion-Kultur-Literatur. Bo Reicke und Leonhard Rost, G6ttingen 1964. II: Makkabaerbucher, 1126-1130 (текст R. Handhart).
• E. J. Bickerman, The Jews in the Greek Age, Cambridge, Mass.- London 1994. - Chronology of the Ancient Word, revised ed., 1980.
• J. Danielou, Theologie du Judeo-Christianisme (Desclee), Tournai (Belg.), 1958.
• Dictiormaire de 1'Antiquite - Mythologie, Literature, Civilization (Univ. d'Oxford), direc. M. C. Howatson (trad, d'anglais), Paris 1994.
• Dictionnaire de I'Archeologie, Guy Rachet, Paris 1994.
• G. Dorival, M. Harl, O. Munnich, La Bible Grecque des Septante. Du Judaisme hellenistique аи Christianisme ancien, (Cerf), Paris 1988.
• Encyclopedia of JEWISH HISTORY, la version fhmcaise: Le peuple Juif a travers les ages, Massada Publ.-Liana Levi et Scribe, Izrael 1989.
• Hellenisme & Judaisme. Le temps de la revolt: Les Maccabees. Le temps du copmpromis: Les Hasmonees, (C. Saulnier, J. Starcky, P. M. Bogaert), Le monde de la Bible, Paris, № 42 (1986).
• Introduction a la Bible, t. I: Introduction General. Ancien Testament, ed. dir. A. Robert et A. Feuillet (Desclee), Tournai (Belg.) 1959.
• E. Jacob, L'Ancin Testament, (Que saisje, № 1280), PUF, Paris 1970.
• The Jerome Biblical Commentary (R. Brown, J. Fitzmeyer, R. Murphy), ed. italiana: Grande Commentario Biblico Queriniana (A. Bonoza, R. Cavedo, F. Naistrelle), (1-2 Maccabej - N. J. McEleney), Brescia 1974.
• W. Keller, Und die Bibel hat dock Recht = Библија je у Праву (срп. превод В. Утвић), Крагујевац 1987.
• A. Lods, Les prophetes d'Israel, Ed. A. Mischel, Paris 1969.
• E. Lohse, Umwelt des Neuen Testaments = Свет Новог Завета (срп. превод Р. Ракић), Београд 1986.
• G. Nahon, Les Hebreux, Seuil, Paris 1963.
• New Catholic Encyclopedia, Maccabees Books, t. 7, New York.
• C. Saulnier, Le Crise maccabeenne, Cahiers Evangile, 42, 1982, Cerf, Paris.
• C. Saulnier (collabor. C. Perrot), Histoire d'Israel, t. Ill: de la conquete d'Alexandre a la destruction du Temple, (Cerf), Paris 1985.
• P. N. Tarazi, The Old Testament. Introduction, (SVSP), New York 1991.
• Vocabulaire de Theologie Biblique (dir. X. Leon-Dufour etc.), Cerf, Paris 1962.
• E. Will, Histoire politique du monde Hellenistique (320-30 av. J. C.), t. I-II, Nancy 1982.